Presja bycia idealną mamą – czy to rzeczywistość czy iluzja?
Wiesz co? Budzisz się rano i od razu czujesz ten ciężar. Dzieci czekają na śniadanie, praca wysyła maile, dom wymaga sprzątania, a Ty… Ty masz być uśmiechnięta, wyspana, zadbana i mieć wszystko pod kontrolą. Brzmi znajomo? Powiem Ci szczerze, presja bycia idealną mamą to rzeczywistość, z którą zmaga się większość współczesnych kobiet. Problem w tym, że idealna matka po prostu nie istnieje. Zamiast dążyć do tego niemożliwego ideału, możemy wybrać coś lepszego – autentyczne macierzyństwo bez filtra, w którym jesteśmy sobą, z całymi naszymi niedoskonałościami i emocjami. W tym artykule pokażę Ci pięć praktycznych sposobów, jak odpuścić presję i zacząć żyć świadomie, jako mama, która dba nie tylko o dzieci, ale przede wszystkim o siebie.
Inspiracją do tego artykułu był post, który zobaczyłam u @instituteofchildpsych – zobacz sama:
I właśnie o tym chcę dzisiaj porozmawiać. O tym, jak wyjść z tej pułapki i odetchnąć pełną piersią.
Czym jest ta presja i skąd się bierze
Z doświadczenia wiem, że to uczucie nie bierze się znikąd. Często nawet nie zdajemy sobie sprawy, jak bardzo nas otoczenie obciąża.
Społeczne oczekiwania wobec matek
Oczekiwania wobec matek są nierealistyczne. Media społecznościowe pełne są zdjęć idealnych rodzinnych śniadań, kreatywnie zorganizowanych zabaw i perfekcyjnie sprzątnętych domów. Instagram pokazuje nam matki z uśmiechem na twarzy, dzieci w czystych ubrankach, a my siadamy do telefonu zmęczone, w piżamie, z kubkiem kawy, która już trzeci raz podgrzewamy. To rodzi uczucie, że nieważne, co robimy – i tak nie jesteśmy wystarczające. Rozumiem Cię, bo sama przez to przechodziłam.
Presja ta pochodzi z wielu źródeł. Media i social media kreują wizerunek zadbanej i wypoczętej kobiety, która zna odpowiedzi na wszystkie pytania związane z wychowywaniem. Rodzina i otoczenie mówią nam: „za moich czasów dzieci jakoś się wychowywały same”. Presja kulturowa sugeruje, że kobieta jest „naturalnie predestynowana do opieki”. A do tego poradniki i eksperci oferują milion sposobów na „lepsze” macierzyństwo, często wzajemnie sprzecznych. To frustrujące, prawda?
Konsekwencje nadmiernej presji
Co się dzieje, gdy staramy się być idealne? Uwierz mi, to droga donikąd. Dążenie do perfekcji jest wyraźnie powiązane z częstszym występowaniem depresji u młodych mam. Nieustanna presja bycia „idealną mamą” może prowadzić do poczucia, że ciągle zawodzimy, i jest jednym z czynników ryzyka depresji poporodowej.
Wypalenie rodzicielskie to realny problem. Matki przechodzą stopniowo od zaangażowania w rodzicielstwo do zmęczonych mam. Perfekcjonizm w macierzyństwie objawia się nierealistycznymi oczekiwaniami wobec siebie, ciągłą samokrytyką i strachem przed oceną otoczenia. W rezultacie presja przytłacza nie tylko dorosłego, ale i dziecko. Nie jesteś w tym sama, każda mama przez to przechodzi.
5 sposobów na macierzyństwo bez filtra
A oto co naprawdę pomaga. To strategie, które sama wypróbowałam i które pozwoliły mi odetchnąć.
Zrozumienie, że wystarczająco dobra mama to idealna mama
Zapomnij o ideale. Jak słusznie zauważył brytyjski psychoanalityk i pediatra Donald Winnicott, idealne matki nie istnieją, są natomiast te wystarczająco dobre. Co to oznacza? To matka, która daje miłość i uwagę dziecku, która zaspokaja jego potrzeby, ale jednocześnie nie zapomina o tym, by dbać o siebie i stawiać pewne granice.
Tip: Dzisiaj napisz sobie trzy rzeczy, które robisz dobrze jako mama. Nieważne czy to przytulenie przed snem, przygotowanie posiłku czy wysłuchanie opowieści dziecka. To są Twoje wystarczająco dobre momenty. Pamiętam, jak dla mnie to była rewolucja – zobaczyć, że to, co robię, ma znaczenie.
Budowanie świadomości i odpuszczanie porównań
Świadoma mama to mama, która wie, że porównywanie się z innymi jest pułapką. Kiedy przeglądasz social media i widzisz mamę, która wygląda idealnie, pamiętaj – widzisz wybrany moment, nie całą rzeczywistość. Za tym zdjęciem stoi zmęczona kobieta, która też czasami krzyczy na dzieci, zapomina o praniu czy ma włosy w nieładzie. Sama kiedyś myślałam, że innym wszystko przychodzi łatwiej.
Praktyczne porady na zmianę nawyków:
- Ogranicz czas na social media – zamiast godziny na Instagramie, poświęć 15 minut
- Obserwuj konta, które pokazują autentyczne macierzyństwo – te, gdzie mamy dzielą się trudnościami, a nie tylko triumfami
- Kiedy czujesz się gorzej po przejrzeniu mediów społecznych, zrób sobie przerwę
- Pamiętaj: Twoja rzeczywistość nie musi być czyjąś Instagram-ową fantazją
Zadbanie o własne zdrowie psychiczne i dobrostan
Zaniedbywanie własnych potrzeb to bezpośrednia droga do wypalenia. Nie możesz czerpać z pustego kubka. Jeśli ty się nie czujesz dobrze, Twoje dziecko to wyczuje. Ważne jest, by dbać o siebie i stawiać pewne granice. Nauczyłam się tego na własnej skórze, po wielu trudnych dniach.
Jak to wygląda w praktyce?
- Wyznacz sobie 15 minut dziennie tylko dla siebie – herbata bez przerywania, spacer, czytanie książki
- Naucz się mówić „nie” bez poczucia winy – nie musisz robić wszystkiego dla wszystkich
- Zadbaj o sen, jeśli to możliwe – wyspaną mamę jest łatwiej
- Rozmawiaj o swoich emocjach – z partnerem, przyjaciółką, terapeutą
- Badania pokazują, że terapia współczucia dla siebie istotnie zmniejsza stres rodzicielski
Zmiana wewnętrznego krytyka na wewnętrznego przyjaciela
Wiele kobiet ma w sobie wewnętrznego krytyka, który wytyka wszystko, co niezgodne z przekazami rodzinnymi. Ta wewnętrzna głos nieustannie ocenia: „Nie powinna była krzyczeć”, „Powinna była lepiej przygotować obiad”, „Inne mamy to robią lepiej”. Szczerze mówiąc, ja też go miałam.
Zmień ten dialog. Zamiast krytyki, zastosuj współczucie dla siebie. Kiedy popełnisz błąd – a będziesz popełniać błędy, bo jesteś człowiekiem – powiedz sobie to, co powiedziałabyś swojej najlepszej przyjaciółce: „To się zdarza każdej mamie. Robisz, co możesz. Jutro będzie lepiej”.
Remember: Bycie dla siebie wyrozumiałą i życzliwą w trudnych chwilach to nie egoizm – to konieczność.
Autentyczne rodzicielstwo bez filtra – pozwól sobie na bycie sobą
Macierzyństwo bez filtra to rodzicielstwo, w którym jesteś autentyczna. Nie udajesz, że wszystko jest w porządku, kiedy wcale nie jest. Nie pretendują, że lubisz każdą chwilę z dzieckiem – bo to nie jest prawda. Niektóre dni są trudne. Czasami jesteś zmęczona, zła, smutna.
I to jest w porządku. Twoje dziecko uczy się od Ciebie, jak być człowiekiem. Uczy się, że emocje są normalne, że można być słabym, że można prosić o pomoc. To są lekcje nie do przecenienia.
Co to oznacza praktycznie?
- Pozwól dziecku widzieć Ciebie w różnych emocjach – smutną, zmęczoną, szczęśliwą
- Przepraszaj dziecko, kiedy się pomylisz – to pokazuje odpowiedzialność
- Mów „nie wiem” zamiast pretendować, że wiesz wszystko
- Pozwól dziecku popełniać błędy – to sposób, w jaki się uczy
- Ciesz się czasem spędzonym z dzieckiem, zamiast ciągle myśleć o przygotowaniu go do dorosłego życia
Jak przerwać cykl wypalenia
Jeśli czujesz, że już jesteś w pułapce presji, wiesz, że matka jest wykończona, ma wszystkiego dosyć, czasami krzyknie, da klapsa, potem czuje z tego powodu wstyd, obawy przed osądzeniem, jest zestresowana, więc krzyknie, i tak w koło. Jak przerwać ten cykl? To całkowicie normalne, że czasem tak się czujesz.
Ważnymi komponentami wyjścia z wypalenia są: zmniejszenie przeinwestowania w rolę rodzica, zmniejszenie przytłaczającego poczucia odpowiedzialności za dziecko i porzucenie perfekcjonizmu.
To oznacza, że musisz zacząć od siebie. Musisz zacząć widzieć siebie nie tylko jako mamę, ale jako całego człowieka – z własnymi potrzebami, marzeniami i granicami. Musisz zacząć traktować siebie z takim samym współczuciem, jakie okazujesz swojemu dziecku. Przeszłam przez to i wiem, że to możliwe.
Podsumowanie – zapamiętaj to
Idealna matka nie istnieje. Ale presja, by nią być, tak. Ta presja jest szkodliwa dla Ciebie i dla Twojego dziecka. Dlatego dzisiaj chciałabym Cię zachęcić do czegoś innego – do bycia wystarczająco dobrą mamą. Mamą, która daje miłość, ale też dba o siebie. Mamą, która popełnia błędy i z nich się uczy. Mamą, która jest autentyczna.
Macierzyństwo bez filtra to nie brak starań – to zmiana kierunku tych starań. Zamiast dążyć do perfekcji, dążymy do zdrowia psychicznego, do relacji opartych na szczerości, do życia, które rzeczywiście przeżywamy, a nie tylko udajemy.
Pytanie dla Ciebie: Która z tych pięciu strategii chciałabyś spróbować dzisiaj? Napisz w komentarzach – Twoja historia może być inspiracją dla innych mam, które czują się tak samo. Trzymam za Ciebie kciuki i pamiętaj – słuchaj swojej intuicji, bo ona nigdy Cię nie zawiedzie.
